ประวัติความเป็นมา

       ประวัติโรงเรียนบ้านแก่งชัชวลิตวิทยา

            ตำบลบ้านแก่งเป็นตำบลใหญ่ เดิมมีหมู่บ้านมากกว่าสิบหมู่บ้านและอยู่ห่างกันนับสิบกิโลเมตร ซึ่งบริเวณที่ตั้งของโรงเรียนเดิมเป็นป่าไผ่ป่า ต่อมาในปี ๒๕๑๘ พระเดชพระคุณท่านเจ้าคุณพระพรหมมุนี (ปุญญารามเถระ   วิชมัย บุญมาก) อดีตผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร กรุงเทพมหานคร ขณะดำรงสมณะศักดิ์ที่พระธรรมดิลก    ซึ่งท่านเป็นคนในท้องถิ่นนี้ ซึ่งในอดีตคนในท้องถิ่นนี้มีความปรารถนาที่จะสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับเด็กและเยาวชนที่จะให้มีสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาเกิดขึ้นในตำบลบ้านแก่ง เพื่อเป็นการอำนวยความสะดวกแก่นักเรียนที่จบชั้นประถมศึกษาทั้งเขตตำบลบ้านแก่งและตำบลใกล้เคียงที่มีความประสงค์จะศึกษาต่อในระดับชั้นมัธยมศึกษา ไม่ต้องเดินทางไปเรียนไกลบ้านและเป็นการประหยัดค่าใช้จ่าย เนื่องจากประชาชนในท้องถิ่นนี้ส่วนใหญ่เป็นเกษตรกร มีฐานะทางเศรษฐกิจไม่ดีนัก โดยมุ่งหมายว่าหากประชาชนในท้องถิ่นมีระดับการศึกษาที่สูงขึ้นจะช่วยทำให้เกิดการพัฒนาในท้องถิ่นให้เจริญขึ้นตามไปด้วย หลังจากนั้นนางขาว เหมพิจิตร์ และนางน้ำผึ้ง บุญมาก ซึ่งเป็นโยมพี่สาวของท่านได้ร่วมบริจาคที่ดิน ร่วมกับพระวิมลธรรมภาณ (วิเวียร บุญมาก) อดีตเจ้าอาวาสวัดดวงแข กรุงเทพมหานครฯ ขณะเป็นพระครูธรรมจริยวัฒน์ ซึ่งเป็นพระน้องชายของท่าน ร่วมบริจาคที่ดินเพิ่มอีก ๙ ไร่ และเงิน ๒๐๐,๐๐๐ บาท ในครั้งแรก เพื่อจัดซื้อเพิ่มเติมอีกให้ครบ ๓๕ ไร่ ตามหลักเกณฑ์ของทางราชการ ทั้งนี้เจ้าของที่ดินที่โรงเรียนตั้งอยู่ในปัจจุบันก็ยินดีสนับสนุนโดยยอมขายที่ดินเพื่อร่วมสร้างโรงเรียนให้ไร่ละประมาณ ๖,๐๐๐ บาท ท่านเจ้าคุณพระพรหมมุนีจึงได้ดำเนินการขอดอกผลจากกองทุนหม่อมเจ้าชัชวลิต เกษมสันต์ ที่ทรงบริจาคตั้งเป็นทุนไว้ในมูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย เป็นจำนวนเงิน ๑๓๐,๐๐๐ บาท และทุนทรัพย์ของหม่อมคล้อง เกษมสันต์ จำนวน ๑๐๐,๐๐๐ บาท คุณเข็มทอง โอสถาพันธ์ จำนวน ๑๐๐,๐๐๐ บาท คุณหญิงสาคร จำรูญเนติศาสตร์ อีกจำนวน ๑๐,๐๐๐ บาท ประกอบกับผู้มีจิตศรัทธารายอื่น ๆ ร่วมกับชาวบ้านแก่งและบ้านมะเกลือตลอดจนราษฎรณ์ของตำบลใกล้เคียงร่วมสนับสนุนทุนทรัพย์และบริจาคที่ดินในคราวแรกอีกจำนวน ๓๓,๒๒๕ บาท เพื่อดำเนินการจัดหาที่ดิน และจัดสร้างอาคารเรียนชั่วคราวขนาด ๘ x ๔๘ เมตร ได้จำนวน ๖ ห้องเรียน โดยมอบหมายให้ท่านพระครูนิวิฐศาสนคุณ (หลวงพ่อเทียน ฐิตฉนฺโท) เจ้าอาวาสวัดบ้านแก่งในขณะนั้นเป็นประธานในการดำเนินการจัดสร้างโรงเรียน ตามเงื่อนไขของกรมสามัญศึกษา โดยใช้ชื่อว่า “โรงเรียนบ้านแก่งชัชวลิตวิทยา” จากชื่อตำบลที่โรงเรียนตั้งอยู่และสร้อยพระนามของหม่อมเจ้าชัชวลิต เกษมสันต์ เป็นชื่อของโรงเรียนได้สำเร็จเมื่อวันที่ ๒๐ เมษายน ๒๕๑๙ ตามประกาศตั้งโรงเรียนรัฐบาลของกระทรวงศึกษาธิการ และเปิดทำการเรียนการสอนครั้งแรกในระดับชั้น ม.ศ.๑ จำนวน ๒ ห้องเรียน เมื่อวันอังคารที่ ๑ มิถุนายน ๒๕๑๙ มีนักเรียนครั้งแรกจำนวน ๙๑ คน (ชาย ๔๘ คน หญิง ๔๓ คน) มีนายมนัส ศรีภูธร เป็นครูใหญ่ โดยถือเอาวันที่ ๑๒ มิถุนายนของทุกปี ซึ่งเป็นวันคล้ายวันประสูติของหม่อมเจ้าชัชวลิต เกษมสันต์ เป็นวันสถาปนาของโรงเรียนเพื่อความเป็นสิริมงคลสืบมา เพื่อให้สอดคล้องกับพระนาม “ชัชวลิต” ซึ่งมีความหมายว่า “รุ่งเรือง”

          ปัจจุบันโรงเรียนตั้งอยู่เลขที่ ๘๘ หมู่ ๘ ถนนรังสิโยทัย (๑๑๘๒) ตำบลบ้านแก่ง อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ รหัสไปรษณีย์ ๖๐๐๐๐

          พระพุทธรูปประจำโรงเรียนองค์แรกสร้างขึ้นในสมัยของนายวิทูร อรรถธรรมสุนทร ผู้อำนวยการคนที่ ๒ เป็นพระพุทธรูปปางประทานพร ศิลปะสุโขทัยเนื้อโลหะผสม มีข้อความจารึกบนฐานด้านหน้าว่า “นายบุญธรรม นางจำรัส บุญมาก ถวาย ๒ มิ.ย. ๒๘” พระนามว่า “พระพุทธปัญญาบริสุทธิคุณ”

          พระพุทธรูปประจำโรงเรียนองค์ที่สองเป็นพระพุทธรูปปางประทานพรพระนามว่า “พระพุทธชัชวลิตวิศิษฎ์ปัญญาคุณ”

คติพจน์ของโรงเรียน คือ “อติโรจติ ปญฺญาย” แปลว่า คนรุ่งเรืองยิ่งด้วยปัญญา

          คำขวัญ “มุ่งการเรียน เพียรธรรม นำวิชาการ ประสานสามัคคี”

          สีประจำโรงเรียน “เทา-แสด”

                    สีเทา    หมายถึง สมอง สติปัญญา

                    สีแสด   หมายถึง ความกล้าหาญ ความเด็ดเดี่ยว

วันสำคัญของโรงเรียน

          ๒๘ กุมภาพันธ์  “วันทักษิณานุประทาน” เนื่องด้วยวันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๓๗ พระพรหมมุนี    (วิชมัย บุญญมาก) ผู้ก่อตั้งโรงเรียนบ้านแก่งชัชวลิตวิทยา ถึงมรณภาพด้วยโรคหัวใจล้มเหลว ณ โรงพยาบาลศิริราช กรุงเทพมหานคร เมื่อวันจันทร์ที่ ๒๘ กุมพาพันธ์ ๒๕๓๗ เวลา ๐๗.๔๕ น. โรงเรียนจึงถือเอาทุกวันที่ ๒๘ กุมภาพันธ์ของทุกปีเป็นวันน้อมรำลึกของถึงคุณูปการของท่านผู้ก่อตั้งและผู้มีอุปการะคุณแก่โรงเรียนทุกท่านที่ได้ล่วงลับไปแล้ว โดยการจัดกิจกรรมบำเพ็ญกุศลทางพระพุทธศาสนาเพื่ออุทิศไปให้ท่านที่ได้ล่วงลับไปแล้วเหล่านั้น และเป็นการแสดงออกซึ่งการเป็นผู้มีกตัญญูกตเวทิตาธรรมของคณะครูและนักเรียนในปัจจุบัน

          ๗ เมษายน งานบำเพ็ญกุศลทักษิณานุประทาน เนื่องในวันคล้ายวันมรณภาพพระครูนิวิฐศาสนคุณ (หลวงพ่อเทียน ฐิตฉนฺโท) อดีตเจ้าอาวาสวัดบ้านแก่ง ผู้มีอุปการคุณแก่โรงเรียนบ้านแก่งชัชวลิตวิทยา ในฐานะผู้ที่ได้รับมอบหมายจากพระเดชพระคุณท่านเจ้าคุณพระพรหมมุนี (วิชมัย บุญมาก) ให้เป็นประธานและรับธุระการดำเนินการจัดสร้างโรงเรียนบ้านแก่ชัชวลิตวิทยา โดยโรงเรียนพานักเรียนและคณะครูไปช่วยงานและร่วมทำบุญบำเพ็ญกุศล ณ วัดบ้านแก่ง

          ๑๘ พฤษภาคม งานมุทิตาอายุวัฒนมงคลเนื่องในวันคล้ายวันเกิดของพระราชวชิรสุนทร (หลวงพ่อสุนทร ขนฺติโก) เจ้าอาวาสวัดท่าพระเจริญพรต (บ้านมะเกลือ) เนื่องด้วยหลวงพ่อสุนทร ขนฺติโกเป็นผู้พระเถระผู้มีพรรษา ยุกาลและมีอุปการคุณแก่โรงเรียนโดยให้การสนับสนุนการก่อตั้งโรงเรียนมาตั้งแต่เริ่มแรก รวมถึงเมตตาให้การอุปถัมภ์การดำเนินงานของโรงเรียนผ่านกิจกรรมต่าง ๆ ด้วยดีตลอดมา และนอกจากนั้นพระเดชพระคุณท่านยังเป็นสหธรรมิกผู้ที่มีอุปัชฌาย์เดียวกันจากพระครูนิจิตธรรมประวุฒิ (หลวงพ่อแขก เกสโร) วัดเข้าดินเหนือ ซึ่งชาวบ้านมักเรียกว่าหลวงพ่อสามพี่น้อง โดยนับเรียงอายุพรรษาสูงสุดได้แก่ ๑) พระครูนิยุติศีลคุณ (หลวงพ่อวิสุทธิ์) วัดเกาะแก้ว ๒) พระครูนิวิฐศาสนคุณ (หลวงพ่อเทียน ฐิตฉนฺโท) วัดบ้านแก่ง และ ๓) พระราชวชิรสุนทร (หลวงพ่อสุนทร ขนฺติโก) วัดท่าพระเจริญพรต (บ้านมะเกลือ)

          ๑๒ มิถุนายน “วันคล้ายวันสถาปนา” เนื่องด้วยวันที่ ๑๒ มิถุนายน พ.ศ.๒๔๓๗ เป็นวันประสูติของหม่อมเจ้าชัชวลิต เกษมสันต์ ผู้มีอุปการคุณคนสำคัญของโรงเรียน และโรงเรียนบ้านแก่งชัชวลิตวิทยาสามาถดำเนินการจัดตั้งและจัดการเรียนการสอนเป็นโรงเรียนรัฐบาลได้สำเร็จเป็นครั้งแรกในเดือนมิถุนายน พ.ศ.๒๕๑๙ โรงเรียนจึงถือเอาวันดังกล่าวเป็นวันคล้านวันสถาปนาโรงเรียนสืบมาเพื่อความเป็นสิริมงคล โดยการจัดกิจกรรมบำเพ็ญกุศล การแสดงผลงานและนิทรรศการต่าง ๆ ของโรงเรียนเพื่อเผยแพร่เกียรติคุณสู่สาธารณะชน

ลำดับการพัฒนาที่สำคัญของโรงเรียน

          พ.ศ.๒๕๑๙  => เปิดทำการเรียนการสอนครั้งแรก ระดับชั้น ม.ศ.๑ จำนวน ๒ ห้องเรียน มีนักเรียน จำนวน ๙๑ คน โดยมีนายมนัส ศรีภูธร เป็นครูใหญ่

          พ.ศ.๒๕๒๐  => สร้างอาคารเรียนชั่วคราว ๔ ห้องเรียน จำนวน ๑ หลัง

          พ.ศ.๒๕๒๑  => ได้รับจัดสรรงบประมาณก่อสร้างอาคารเรียนคอนกรีตแบบ ๒๑๖ ค. ครึ่งหลัง จำนวน ๘ ห้องเรียน มีครู ๑๖ คน ภารโรง ๒ คน นักเรียน ๓๓๐ คน

          พ.ศ.๒๕๒๕  =>  ก่อสร้างอาคารเรียนคอนกรีตแบบ ๒๑๖ ค. อีกครึ่งหลัง จำนวน ๘ ห้องเรียน รวม ๑๖ ห้องเรียน โดยมีนายวิทูร อรรถธรรมสุนทร ดำรงตำแหน่งอาจารย์ใหญ่

          พ.ศ.๒๕๒๗  =>  ชาวบ้านตำบลบ้านแก่งพร้อมใจกันถวายเงินให้หลวงพ่อเทียน ฐิตฉนฺโท เจ้าอาวาสวัดบ้านแก่งจัดซื้อที่ดินเพื่อบริจาคให้โรงเรียนเพิ่มเติม เป็น ๔๘ ไร่

          พ.ศ.๒๕๒๙  =>  เข้าโครงการ มพช. ๒ รุ่นที่ ๔ ได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารเรียนแบบ CS ๒๐๘ A จำนวน ๑ หลัง งบประมาณ ๑,๙๘๖,๒๐๐ บาท โรงฝึกงาน HIA (คหกรรม อุตสาหกรรม และเกษตรกรรม) ๒ หลัง ๓ หน่วย งบประมาณ ๑,๓๔๐,๒๐๐ บาท และระบบน้ำประปาพร้อมถนนภายในโรงเรียน

          พ.ศ.๒๕๓๓  =>  โรงเรียนเข้าโครงการขยายโอกาสทางการศึกษา

          พ.ศ.๒๕๓๕-๒๕๔๓   =>    นายโสภณ สารธรรม ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน และเมื่อ พ.ศ.๒๕๔๐โรงเรียนได้รับงบประมาณก่อสร้างถนนคอนกรีตรอบโรงเรียน ปูพื้นกระเบื้องชั้นล่างทั้งอาคาร ๒๑๖ ค. และอาคาร CS ๒๐๘ A